Ngày 02/12/2025, Nghị định 310/2025/NĐ-CP được Chính phủ ban hành, sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 125/2020/NĐ-CP — văn bản quy định xử phạt vi phạm hành chính về thuế và hóa đơn. Nghị định mới có hiệu lực từ 16/01/2026.

Đối tượng bị mở rộng — không chỉ là người nộp thuế

Theo quy định mới, ngoài người nộp thuế, các đối tượng sau cũng có thể bị xử phạt nếu vi phạm về thuế, hóa đơn

• Cá nhân/tổ chức được ủy quyền thực hiện nghĩa vụ về thuế thay người nộp thuế — nếu thực hiện khai thuế, nộp thuế, đăng ký thuế thay mà có vi phạm.
  

• Cá nhân/tổ chức được chỉ định đăng ký, kê khai, nộp thuế thay người nộp thuế — nếu có sai phạm cũng chịu xử phạt.
  

• Đơn vị hợp thành thuộc tập đoàn (theo quy định kê khai, nộp thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung — trong trường hợp áp dụng chống xói mòn cơ sở thuế toàn cầu) — nếu có hành vi vi phạm về thuế, hóa đơn.

Như vậy, phạm vi chịu trách nhiệm pháp lý đã được mở rộng: không còn chỉ “người nộp thuế” truyền thống, mà có thể là bên thứ ba thực hiện hộ — doanh nghiệp thuê dịch vụ kế toán, thủ tục thuế, hay đơn vị thành viên — đều phải tuân thủ nghiêm ngặt.

Mức phạt đáng lưu ý — phạt tới 80 triệu đồng

Một trong các điểm được nhiều doanh nghiệp và tổ chức quan tâm là quy định phạt với hành vi không lập hóa đơn khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ. Theo Nghị định mới

• Khi không lập hóa đơn theo quy định — nếu số lượng hóa đơn vi phạm từ 50 trở lên — mức phạt có thể lên đến 80.000.000 đồng đối với tổ chức.
  

• Pháp nhân cá nhân vi phạm theo quy định mới có thể bị phạt với mức tương ứng (thường thấp hơn tổ chức — theo khung mà nghị định quy định).
  

Ngoài ra, với các vi phạm về lập hóa đơn không đúng thời điểm, khai thuế, kê khai sai hoặc chậm, Nghị định 310/2025/NĐ-CP cũng có các quy định xử phạt rõ ràng, nhằm đảm bảo tuân thủ đầy đủ nghĩa vụ về thuế — hóa đơn.

Một số điểm cần lưu ý về áp dụng

• Nghị định có hiệu lực thi hành từ 16/01/2026. Mọi hành vi vi phạm từ thời điểm này trở đi phải tuân thủ quy định mới.
  

• Với hành vi vi phạm đã xảy ra trước thời điểm này, nếu đã hoàn tất xử lý theo quy định cũ — thì không áp dụng. Nếu vi phạm xảy ra trước nhưng được phát hiện sau — có thể áp dụng khung mới, tùy vào từng trường hợp.

Ý nghĩa và khuyến nghị cho doanh nghiệp, cá nhân

Việc mở rộng đối tượng chịu trách nhiệm và tăng mức phạt nhằm mục tiêu rõ: siết chặt quản lý thuế, chống thất thu ngân sách, tăng tính minh bạch trong giao dịch thương mại — đặc biệt trong bối cảnh kinh tế hiện đại, giao dịch phức tạp, thuê dịch vụ kế toán/thuế bên ngoài, hoặc vận hành theo mô hình tập đoàn với nhiều đơn vị thành viên.

Vì vậy, các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân — đặc biệt là bên ủy quyền, bên dịch vụ kế toán, đơn vị thành viên — nên:

• Rà soát lại toàn bộ quy trình lập, xuất hóa đơn; kê khai, nộp thuế; đặc biệt với các giao dịch bán hàng, cung cấp dịch vụ.

• Lưu giữ hồ sơ, chứng từ rõ ràng — tránh bỏ sót khi bị kiểm tra.

• Nếu sử dụng dịch vụ kế toán / khai thuế hộ, cần đảm bảo bên được ủy quyền tuân thủ nghiêm pháp luật — vì việc vi phạm sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến chính họ.

• Với các đơn vị thành viên/tập đoàn áp dụng kê khai thuế bổ sung theo quy định chống xói mòn — cần tổ chức kiểm soát chặt chẽ việc kê khai, nộp thuế, tránh vi phạm.

Kết luận

Việc ban hành Nghị định 310/2025/NĐ-CP thể hiện quyết tâm của Chính phủ trong việc siết chặt quản lý thuế — hóa đơn, mở rộng phạm vi trách nhiệm và tăng mức phạt để đảm bảo tuân thủ. Từ 16/01/2026, không chỉ doanh nghiệp, mà các cá nhân, tổ chức thực hiện hộ kê khai, nộp thuế, đơn vị thành viên trong tập đoàn — đều có thể bị xử phạt nếu vi phạm.

Đối với các doanh nghiệp, cá nhân hoạt động thương mại, cung cấp dịch vụ — đây là lời cảnh báo rõ ràng: cần rà soát lại toàn bộ quy trình thuế, hóa đơn — nếu không rất dễ đối mặt với mức phạt nặng.