Bộ Tài chính ban hành cơ chế kế toán phù hợp hơn với doanh nghiệp siêu nhỏ

Từ ngày 01/7/2026, Thông tư 58/2026/TT-BTC chính thức có hiệu lực, đánh dấu một bước thay đổi đáng chú ý trong chính sách kế toán dành cho doanh nghiệp siêu nhỏ. Quy định mới được kỳ vọng sẽ giảm bớt gánh nặng về thủ tục hành chính, chi phí nhân sự và yêu cầu quản lý kế toán đối với nhóm doanh nghiệp có quy mô nhỏ nhất trong nền kinh tế.

Theo đó, chế độ kế toán mới được xây dựng theo hướng đơn giản, dễ áp dụng và phù hợp hơn với thực tế hoạt động của các doanh nghiệp siêu nhỏ, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh có nhu cầu thực hiện công tác kế toán.

Đơn giản hóa phương pháp ghi sổ kế toán

Một trong những điểm thay đổi đáng chú ý nhất là doanh nghiệp siêu nhỏ không còn phải áp dụng hệ thống tài khoản kế toán theo phương pháp ghi Nợ – Có phức tạp như trước đây.

Thay vào đó, việc ghi chép sổ sách được thiết kế dựa trên phương pháp nộp thuế của doanh nghiệp. Cách tiếp cận này giúp người quản lý dễ theo dõi doanh thu, chi phí và nghĩa vụ thuế hơn, đồng thời giảm đáng kể áp lực về chuyên môn kế toán.

Đối với nhiều doanh nghiệp mới thành lập hoặc doanh nghiệp gia đình, đây được xem là giải pháp hỗ trợ thiết thực trong quá trình vận hành và tuân thủ pháp luật.

Không bắt buộc bố trí kế toán trưởng

Thông tư 58/2026 cũng tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp siêu nhỏ trong việc tổ chức bộ máy kế toán.

Theo quy định mới, doanh nghiệp không bắt buộc phải bổ nhiệm kế toán trưởng. Thay vào đó, doanh nghiệp có thể bố trí người phụ trách kế toán để thực hiện công việc chuyên môn và ký các chứng từ, sổ sách, báo cáo tài chính theo quy định.

Việc nới lỏng yêu cầu này giúp nhiều doanh nghiệp tiết kiệm chi phí nhân sự, đặc biệt trong giai đoạn khởi nghiệp hoặc khi quy mô hoạt động còn hạn chế.

Mở rộng đối tượng được tham gia công tác kế toán

Một điểm đáng chú ý khác là quy định mới cho phép doanh nghiệp siêu nhỏ sử dụng người thân của người đại diện theo pháp luật hoặc chủ doanh nghiệp để thực hiện công việc kế toán theo quy định.

Ngoài ra, doanh nghiệp cũng có thể lựa chọn thuê dịch vụ kế toán bên ngoài thay vì phải duy trì bộ phận kế toán riêng.

Quy định này được đánh giá là phù hợp với thực tiễn hoạt động của nhiều doanh nghiệp gia đình, cơ sở sản xuất nhỏ và doanh nghiệp mới thành lập.

Hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh được quyền lựa chọn áp dụng

Không chỉ áp dụng đối với doanh nghiệp siêu nhỏ, Thông tư 58/2026 còn mở rộng khả năng áp dụng cho hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh có nhu cầu tổ chức công tác kế toán bài bản hơn.

Việc cho phép các đối tượng này chủ động lựa chọn áp dụng chế độ kế toán mới góp phần nâng cao tính minh bạch trong quản lý tài chính, đồng thời tạo thuận lợi khi mở rộng quy mô hoạt động trong tương lai.

Linh hoạt khi thay đổi phương pháp nộp thuế hoặc quy mô doanh nghiệp

Trong trường hợp doanh nghiệp thay đổi phương pháp nộp thuế hoặc không còn đáp ứng tiêu chí doanh nghiệp siêu nhỏ, quy định mới vẫn cho phép tiếp tục áp dụng chế độ kế toán hiện hành đến hết năm tài chính.

Cơ chế chuyển tiếp này giúp doanh nghiệp có thời gian chuẩn bị, hạn chế xáo trộn trong hoạt động quản trị và tránh phát sinh các chi phí chuyển đổi không cần thiết.

Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì trước ngày 01/7/2026?

Để bảo đảm tuân thủ quy định mới, doanh nghiệp nên chủ động rà soát lại quy mô hoạt động, phương pháp nộp thuế, mô hình tổ chức kế toán và hệ thống sổ sách hiện có.

Bên cạnh đó, việc cập nhật kịp thời các quy định của Thông tư 58/2026 sẽ giúp doanh nghiệp tận dụng được những thuận lợi mà chính sách mới mang lại, đồng thời hạn chế các rủi ro pháp lý trong quá trình thực hiện.

Có thể thấy, việc ban hành Thông tư 58/2026 là một bước đi theo hướng đơn giản hóa thủ tục kế toán, phù hợp với đặc thù của doanh nghiệp siêu nhỏ và góp phần cải thiện môi trường kinh doanh trong thời gian tới.