Từ đầu năm 2025, Luật Đầu tư công (Public Investment Law) đã trải qua những điều chỉnh mang tính then chốt, thúc đẩy việc quản lý vốn công minh bạch, hiệu quả hơn. Dưới đây là những điểm nổi bật, cũng như các nghị định quan trọng hướng dẫn thi hành.

1. Cơ sở pháp lý: Luật Đầu tư công và các sửa đổi mới

• Luật Đầu tư công ban hành theo Luật số 58/2024/QH15 có hiệu lực từ 01/01/2025.
  

• Tiếp đó, Luật số 90/2025/QH15 được Quốc hội thông qua để sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư công (cùng lúc sửa các luật khác như Luật Đấu thầu, Luật PPP, Luật Đầu tư v.v.). Luật sửa đổi này có hiệu lực từ 01/07/2025.
  

• Văn bản hợp nhất của Luật Đầu tư công là 96/VBHN-VPQH – tổng hợp các nội dung hiện hành sau sửa đổi.
  

2. Nghị định hướng dẫn quan trọng

Hai nghị định quan trọng hướng dẫn Luật Đầu tư công là:

a) Nghị định 85/2025/NĐ-CP (ngày 08/04/2025)

• Là nghị định quy định chi tiết thi hành Luật Đầu tư công mới.
  

• Trong đó, nghị định quy định thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư cho các dự án công sử dụng nguồn vốn hợp pháp của cơ quan nhà nước hoặc đơn vị sự nghiệp công lập.
  

• Trình tự, thủ tục thẩm định, quyết định đầu tư, lập báo cáo kế hoạch đầu tư công trung hạn, hàng năm; cơ chế điều chỉnh kế hoạch đầu tư khi cần, cơ quan thẩm định… đều được hướng dẫn rất chi tiết.
  

• Về báo cáo, Bộ, cơ quan trung ương và UBND cấp tỉnh phải tổng hợp kế hoạch đầu tư hàng năm và báo cáo Bộ Tài chính trước 31/7 mỗi năm để tổng hợp, báo cáo Chính phủ, Quốc hội.

• Nghị định cũng quy định trách nhiệm các cơ quan trong công khai thông tin thực hiện vốn đầu tư công, theo dõi, đánh giá tiến độ dự án.
  

b) Nghị định 275/2025/NĐ-CP (ngày 18/10/2025)

• Đây là nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 85/2025/NĐ-CP.
  

• Một thay đổi đáng chú ý là quy định về hạn mức thẩm định nguồn vốn và khả năng cân đối vốn dự án.
  

• Ngoài ra, Nghị định 275 còn bổ sung trình tự, thủ tục quyết định chủ trương đầu tư đối với dự án nhà máy điện hạt nhân – đây là điểm rất quan trọng đối với các dự án năng lượng chiến lược.
  

• Một nội dung mở rộng khác: lĩnh vực khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, việc đầu tư cơ sở hạ tầng công nghệ, trung tâm R&D, trung tâm khởi nghiệp… được nhấn mạnh hơn trong danh mục dự án công ưu tiên.
  

3. Một số điểm mới quan trọng

• Luật và nghị định mới nhấn mạnh tính minh bạch, hiệu quả trong phân bổ vốn đầu tư công, yêu cầu thẩm định kỹ lưỡng hơn, tránh dàn trải.

• Việc gia hạn thời gian bố trí vốn cho dự án phải được giải trình rõ ràng: các cơ quan quản lý phải chứng minh nhu cầu gia hạn là thực sự cần thiết, có phương án đảm bảo vốn, phân kỳ bố trí vốn hợp lý.
  

• Nguồn vốn công ưu tiên cho các dự án liên quan đến đổi mới sáng tạo, hạ tầng công nghệ, chuyển đổi số, R&D, khởi nghiệp — thể hiện tầm nhìn dài hạn trong phát triển ngành công nghệ cao.
  

• Thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư được phân cấp phù hợp: các dự án nhóm A, B, C do cơ quan trung ương hoặc địa phương quyết định tùy quy mô và loại hình.

• Cơ chế giám sát, báo cáo trung hạn và hàng năm được quy định rõ, giúp quản lý dòng vốn công, theo dõi tiến độ thực hiện dự án.
  

4. Tác động đối với doanh nghiệp và quản lý nhà nước

• Với các đơn vị sự nghiệp công lập, Luật mới buộc họ xem xét lại các chương trình, dự án đầu tư để đảm bảo cân đối vốn, tránh lãng phí.

• Các cơ quan nhà nước (bộ, UBND tỉnh, v.v.) cần nâng cao năng lực thẩm định, dự báo khả năng cân đối ngân sách, xây dựng kế hoạch trung hạn hợp lý.

• Việc ưu tiên đầu tư cho đổi mới sáng tạo, công nghệ cao mở cơ hội cho các doanh nghiệp công nghệ, start-up tiếp cận nguồn vốn công.

• Sự minh bạch hơn trong việc công khai thông tin đầu tư công (theo quy định của nghị định) sẽ giúp cộng đồng doanh nghiệp, nhà đầu tư giám sát tốt hơn việc sử dụng vốn công.

5. Kết luận

Luật Đầu tư công 2025, cùng với các nghị định hướng dẫn như NĐ-CP 85/2025 và NĐ-CP 275/2025, đánh dấu bước tiến lớn trong quản lý vốn công tại Việt Nam: tăng cường trách nhiệm, minh bạch, và định hướng đầu tư vào các lĩnh vực then chốt như công nghệ, đổi mới sáng tạo, năng lượng. Các doanh nghiệp và cơ quan nhà nước cần nhanh chóng nắm vững các quy định mới để triển khai hiệu quả, đồng thời đảm bảo tuân thủ pháp luật.